Δελτίο Τύπου 22/09/2017 - Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας

Go to content

Main menu:

Δελτίο Τύπου 22/09/2017



ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΤΑΙΝΙΩΝ ΜΙΚΡΟΥ ΜΗΚΟΥΣ ΔΡΑΜΑΣ
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ – ΔΗΜΟΣ ΔΡΑΜΑΣ


    

Δελτίο Τύπου 22/09/2017

40ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ
ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΤΑΙΝΙΩΝ ΜΙΚΡΟΥ ΜΗΚΟΥΣ
23ο  ΔΙΕΘΝΕΣ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΤΑΙΝΙΩΝ ΜΙΚΡΟΥ ΜΗΚΟΥΣ
ΔΡΑΜΑΣ

ΑΙΘΡΙΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΜΕΣΗΜΕΡΙΑ
22/09/2017

Αυλαία πριν λίγες ώρες για τα φετινά Αίθρια Λογοτεχνικά Μεσημέρια, με τον Παύλο Μεθενίτη να παρουσιάζει τα νέα βιβλία των Γιώργου Σκαμπαρδώνη («Ντεπό») και Τεύκρου Μιχαηλίδη («Σφαιρικά κάτοπτρα, επίπεδοι φόνοι»). Ακολούθησε μια απολαυστική κουβέντα.

*«Το φεστιβάλ Δράμας προσφέρει μια δραμαμίνη στους τρικυμισμένους καιρούς που ζούμε», είπε χαρακτηριστικά ο Γ.Σκαμπαρδώνης, προσθέτοντας πως η αποκέντρωση του πολιτισμού είναι μια σοβαρή ιστορία.
Επιχειρώντας έναν εξαιρετικά εύστοχο παραλληλισμό μεταξύ διηγήματος και ταινίας μικρού μήκους, χαρακτήρισε τα δύο αυτά είδη ως «θωρηκτά τσέπης». Είναι και τα δύο «καραμπίνες κοντόκαννες. Με λιμαρισμένες κάννες. Είναι όπως ένα τραγούδι που το ακούς και σου παίρνει την ψυχή μέσα σε λίγα λεπτά. Το βασικό στοιχείο τους είναι το μικρό εμβαδόν. Συστατικά; η πυρηνική συμπύκνωση, η έκπληξη, ο γοργός ρυθμός, το απρόβλεπτο, η ανατροπή. Ωστόσο, δεν οφείλουν όλες οι μικρού μήκους να καταλήγουν με ένα ξεφωνητό. Μπορεί να τελειώνουν με μια κορώνα, αλλά μπορεί να τελειώνουν και σαν ένα σπουργίτι που πεθαίνει. Να σβήνουν αργά όπως ο φλοίσβος. Η ανατροπή στο τέλος δεν είναι αυτοσκοπός. Αυτό γίνεται συχνά με έναν τεχνητό και βίαιο τρόπο».
Το σημαντικότερο, υπογράμμισε, είναι «η στιγμή που έρχεται η έμπνευση. Η άνωθεν επίσκεψη, ο ίλιγγος της αποκάλυψης. Η στιγμή που κάτι ελάχιστο, μια χειρομία, κάτι απορριπτέο, κάτι ασήμαντο μπορεί να ιδωθεί και να φωταγωγηθεί μ ‘έναν μοναδικό τρόπο».
Ο Γ.Σκαμπαρδώνης χαρακτήρισε τον διηγηματογράφο ως «τον τσιλιαδόρο του αόρατου, τον χαφιέ του μη ορατού».
Βέβαια, «για να ’ρθει η έμπνευση πρέπει να είσαι σε εγρήγορση. Όπως λέει ο ποιητής, αν δεν στήσεις μια παγίδα στην αγάπη, η αγάπη δεν έρχεται. Η έμπνευση είναι κάτι διαφεύγον. Δεν μπορείς να βγάλεις ένα ένταλμα για τη σύλληψη της έμπνευσης».

Θεωρεί απλοϊκό το να πει κανείς «θέλω να στείλω ένα μήνυμα».
«Δεν αρκεί να μιλάς λχ για το κακό της μετανάστευσης. Ένα διήγημα ή μια ταινία μικρού μήκους δεν οφείλει να πει κάτι. Το σημαντικό είναι η μαγεία της αποπλάνησης. Η ηδονή πρέπει να βρίσκεται παντού, κι όχι μόνο στο τέλος. Ο καθένας μπορεί να πει μια ιστορία. Τέχνη δεν είναι η ιστορία, είναι η δομή, ο τρόπος που εκφέρεις την ιστορία,  όπως κινηματογράφος δεν είναι το πώς χειρίζεσαι την κάμερα αλλά η τέχνη και η γνώση της αφήγησης.
Κάποιος μαθητής ρώτησε τον δάσκαλό του: «Πως να βγάζω καλές φωτογραφίες;». Και ο δάσκαλός του του απάντησε: «Να διαβάζεις καλή λογοτεχνία».

Σύμφωνα με τον συγγραφέα «η γνώση του κινηματογράφου σε βοηθά σε ένα ποσοστό 20%. Η γνώση της αφήγησης είναι αυτή που θα βοηθήσει πραγματικά έναν νέο κινηματογραφιστή ή διηγηματογράφο. Και βέβαια χρειάζεται το άγγιγμα, το τάλαντο. Αλλιώς κάθε φιλόλογος θα ήταν και Ντοστογιέφσκι. Αλλά πρέπει να αφοσιωθείς δια βίου, διότι η τέχνη είναι απέραντη και ο βίος βραχύς…».

Και κατέληξε υπογραμμίζοντας την μεγάλη σημασία του μοντάζ: «Αυτό που δεν έχε ειπωθεί δίνει φτερά στην αφήγηση. Το κόψιμο άλλωστε είναι σημαντικό και στο διήγημα».

*Παίρνοντας τον λόγο ο συγγραφέας και μαθηματικός Τεύκρος Μιχαηλίδης, ανέφερε χαριτολογώντας πως 35 χρόνια εργαζόμενος ως καθηγητής, για χάρη της Δράμας έκανε την πρώτη του …κοπάνα!
Ο Τ.Μιχαηλίδης ρώτησε το κοινό αν πιστεύει στο κακό μάτι και στην συνέχεια το πληροφόρησε πως μεγάλες προσωπικότητες της Ιστορίας όπως ο Ευκλείδης, ο Πτολεμαίος και ο Πλάτων «πίστευαν πως η ασπίδα φωτός που εξέρχεται από το μάτι πάει να συλλάβει το παρατηρούμενο αντικείμενο. Αυτό που ήθελαν οι άνθρωποι αυτοί ήταν να φτιάξουν μια αναλογία της όρασης με την αφή».
Μιλώντας για σφαιρικά και επίπεδα κάτοπτρα, για το κακό μάτι, και για Μεσαιωνικά χειρόγραφα ο Τεύκρος Μιχαηλίδης θέλησε να δείξει μερικά από τα συστατικά με τα οποία φτιάχνει τα παραμύθια του. Ως γνωστόν άλλωστε μπολιάζει τη λογοτεχνία με τα μαθηματικά.
Στο τελευταίο βιβλίο του, δεν χάνει την ευκαιρία να «αποκαθηλώσει» μερικές εξιδανικευμένες μορφές όπως ο Λόρενς Ντάρελ αλλά και ο Ριχάρδος ο Λεοντόκαρδος που όπως είπε «είναι αδίκως πριμοδοτημένος καθώς δεν ήταν καθόλου γενναίος, αλλά βάρβαρος και αιμοβόρος. Ήθελα να ξεκαθαρίσω τους λογαριασμούς  μου με κάποιους», εξομολογήθηκε. «Βλέπετε, γράφω για να λύσω και δικά μου προβλήματα…».

Ακολούθησε μια ζωντανή κουβέντα με το κοινό κατά την οποία τέθηκε και το ζήτημα του κατά πόσον η εμμονή των νέων με την τεχνολογία «απειλεί» το βιβλίο.
«Σας πληροφορώ πως τα τελευταία 15 χρόνια έχουν πολλαπλασιαστεί και τα βιβλία και οι ταινίες», απάντησε ο Γ.Σκαμπαρδώνης. «Εμείς μικροί δεν είχαμε την πρόσβαση που έχουν οι σημερινοί νέοι. Νομίζω πως η τεχνολογία κάνει καλό σε όλες τις τέχνες. Το ένα έλκει το άλλο. Πάντα υπήρχε και θα υπάρχει και η παραλογοτεχνία και οι b movies και το κακό θέατρο. Ναι, είμαι οπαδός του φετιχισμού του βιβλίου, αλλά και το μολύβι τεχνολογία είναι. Δεν μπορείς να γυρίσεις την πλάτη στην τεχνολογία.».

«Το βιβλίο μπορεί πράγματι να πεθαίνει. Όχι όμως και η λογοτεχνία», υποστήριξε ο Τεύκρος Μιχαηλίδης. «Γιατί αυτό το νέο μέσο φέρνει το κείμενο πιο κοντά στα νέα παιδιά. Ο μόνος κίνδυνος που βλέπω είναι η εξοικείωση με το σύντομο και εύκολο μήνυμα. Αλλά και αυτό θα το ξεπεράσει πιστεύω η κοινωνία, διότι η λογοτεχνία είναι αναγκαία για τον άνθρωπο…”.
Όσο για την χειρότερη μορφή λογοκρισίας, κατά την εκτίμησή του δεν είναι άλλη από «την υπερπληθώρα της πληροφόρησης. Απλώς αφήνεις κάτι να πνιγεί μέσα σε όλα τ’ άλλα….».

Κλείνοντας, ο πάντα ανατρεπτικός Γιώργος Σκαμπαρδώνης εξομολογήθηκε πως διόλου δεν τον γοητεύει η θέαση μιας ταινίας στο σινεμά καθώς απεχθάνεται την αναίδεια κάποιων θεατών που δεν σέβονται ούτε αυτό που βλέπουν ούτε τους άλλους. «Έχω υπάρξει σε σινεμά όπου ο ένας έπαιζε με το κομπολόι του, ο άλλος έτρωγε τα τσιπς του και μιλούσε στον διπλανό και ο τρίτος σηκωνόταν κάθε λίγο και λιγάκι για να αγοράσει μπύρα τρώγοντας από μια πιατέλα. Θεωρείτε πως όλοι οι θεατές είναι ίδιοι; Εγώ βλέπω 2 ταινίες την μέρα, και τις απολαμβάνω μόνος στο σπίτι με το ουισκάκι μου, σταματώντας στις σκηνές που θέλω. Στο σινεμά έχω κοντέψει να πλακωθώ…».

Ακολουθούν αυτούσια τα κείμενα του Παύλου Μεθενίτη:

*«Ντεπό» διηγήματα του Γιώργου Σκαμπαρδώνη, εκδόσεις Πατάκη

Φίλες και φίλοι, παίρνω το θάρρος να ευλογήσω τα γένια μου. Και μάλιστα τώρα, που το Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας γιορτάζει τα σαράντα χρόνια του, κι εγώ το έκτο στην παρουσίαση των Αίθριων Λογοτεχνικών Μεσημεριών. Λοιπόν, γιατί κοκορεύομαι; Γιατί σπανίως, φίλες και φίλοι, έχω άγνωστες λέξεις και αναζητώ τη βοήθεια του Λεξικού για να διαβάσω τα βιβλία που παρουσιάζω – και δεν μιλώ φυσικά για εξειδικευμένη ορολογία, ή κάποια ντοπιολαλιά, αλλά για τα παλιά, καλά ελληνικά, που λίγοι τα διακονούν πλέον.
Όλα αυτά τα λέω για να περιγράψω το ένα από τα στοιχεία που καθιστούν απολαυστικό και σημαντικό το «Ντεπό», το βιβλίο του Γιώργου Σκαμπαρδώνη, από τις εκδόσεις Πατάκη: αναφέρομαι στον γλωσσικό πλούτο, αυτή τη λεκτική τρυφηλότητα, αυτόν τον γραμματικό ηδονισμό του συγγραφέα, που χτίζει τις ιστορίες του, τα 27 του διηγήματα, με ωραία, στιλπνά, εκφραστικά υλικά, σαν πολύτιμες ψηφίδες.
«Σκυλοπρέπεια, προηγιασμένο, γιγανταιώρημα, ελλαμπόμενος, μούχρωμα, απαρήγορος, χαρμονή, χνοώδης, λίχνος»...
Αυτές οι λέξεις είναι ένα ελάχιστο δείγμα της συλλαβικής ευμάρειας των κειμένων, αλλά να ξεκαθαρίσω κάτι: ασφαλώς το πλούσιο λεξιλόγιο δεν φτάνει για να κάνεις καλή λογοτεχνία, αλλιώς εγώ τώρα θα παρουσίαζα κάποιο Λεξικό, κι όχι τη δουλειά του Σκαμπαρδώνη...Τούτων λεχθέντων, λοιπόν, ας περάσουμε στο ψητό – στην ουσία της Σκαμπαρδώνειας γραφής.
Δύσκολο πράγμα... Είναι σαν να ψάχνεις να βρεις την ουσία της ζούγκλας – ποια είναι αυτή; Ίσως να είναι μόνο η ίδια η ζωή, μόνο αυτή η εκρηκτική αφθονία, η χαώδης ανάπτυξη, η άμετρη ποικιλία, αυτό το πολύχρωμο όργιο της ύπαρξης.  Έτσι και στο ζουγκλώδες σύμπαν του Σκαμπαρδώνη: δεν ψάχνω για καμιά ουσία, φίλες και φίλοι, δεν ψάχνω για κρυφά νοήματα, για οδηγίες χρήσης, για μαγικές εικόνες: τα ίδια τα διηγήματά του είναι οι μαγικές εικόνες, οπότε πηγαίνω πανευτυχής από το ένα στο άλλο, σαν να περιπλανιέμαι σε ένα χώρο θαυμάτων και εκπλήξεων.
Συγχωρέστε μου αυτή την εκφραστική αμετροέπεια, αλλά δεν μπορώ να περιγράψω με άλλα λόγια  τα συναισθήματα και τις σκέψεις που μου γέννησαν τα διηγήματα του «Ντεπό». Ακόμα και η φρίκη που γενναιόδωρα σε κερνάει ο συγγραφέας σε κάποια, ακόμα κι αυτή, η φρίκη, η αποστροφή και η αηδία, είναι γνήσιες και δυνατές, καθώς οι εικόνες του Σκαμπαρδώνη παραμένουν στο μυαλό για πολύ μετά το κλείσιμο του βιβλίου. Μιλώ για ένα αναγνωστικό μεταίσθημα, εντελώς χαρακτηριστικό για όλα σχεδόν τα διηγήματα που απαρτίζουν τη συλλογή.
Τώρα, θα μου πείτε, μα ποια είναι η θεματολογία του, για ποιο πράγμα γράφει ο Σκαμπαρδώνης τέλος πάντων, και σου έκανε τόσο μεγάλη εντύπωση; Λοιπόν, εάν δεν σεβόμουν το βιβλιόφιλο και σινεφίλ κοινό των Αίθριων Λογοτεχνικών Μεσημεριών, εάν δεν σεβόμουν τον ίδιο τον συγγραφέα και το Φεστιβάλ της Δράμας, θα σας έλεγα πως ο Σκαμπαρδώνης γράφει για τον έρωτα, τη φιλία, τη μνήμη και το θάνατο – δηλαδη θα σας έλεγα γενικολογίες, τρίχες κατασαρές.
Όχι, φίλες και φίλοι – ο Σκαμπαρδώνης γράφει, χαμογελώντας εωσφορικά, (σχεδόν τον έβλεπα να κρυφογελάει καθώς έγραφε τις ιστορίες του), για παράξενα πράγματα. Ανήκουστα πράγματα.
...Για μια αθερίνα που έγινε φάλαινα, για ένα οσφρητικό όργιο στο αρωματοπωλείο του αερολιμένα, για τις καβαφικές μυρωδιές που ανακαλούν την δριμεία οσμή του παρθενικού αίματος. Ο Σκαμπαρδώνης γράφει για τον τρόμο της φυσαλιδώδους Μαίρης που ζει σ’ ένα καθρέφτη, σε ένα σύντομο διήγημα, που ωστόσο σε αναγκάζει να σηκωθείς για να ανάψεις τα φώτα...
...Γράφει για τον συνταξιούχο ταχυδρόμο και τα απογεύματα των πολυελαίων, «όταν το φως και το σκοτάδι μετριάζουν το ένα το άλλο», γράφει για μια κατακρεουργημένη έγκυο αγριογουρούνα, σε ένα εντελώς σπλάτερ διήγημα, όπου ο κυνηγός  βλέπει την κυοφορούσα γυναίκα του και τα όπλα του με εντελώς άλλο μάτι.
...Ο Σκαμπαρδώνης γράφει για τον μπαρμπέρη του Βελουχιώτη και το κεφάλι του, όχι του μπαρμπέρη, του Βελουχιώτη, για το εκφοβιστικό ολόγραμμα ενός αρχοντότραγου, για τη μαγειρίτσα που τρώει το τσομπανόσκυλο παραμονή Χριστουγέννων, ενώ οι οπλισμένοι με αυτόματο του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου κτηνοτρόφοι διασκεδάζουν την πείνα τους στο μαντρί με στραγάλια και τσίπουρο.  
...Γράφει για ένα κοσμοϊστορικό τσάμικο από τον ευσταλή μοτοσικλετιστή τσολιά, καθώς χορεύουν μαζί του πετσινοντυμένοι μηχανόβιοι τραγουδώντας μότορχεντ με κλαρίνα, γράφει για το στραγαλάτο παίξιμο του μπουζουκιού, με την πένα ξυσμένη στο σπιρτόκουτο από τον Τσιτσάνη...
Για τέτοια πράγματα γράφει, φίλες και φίλοι: βουκολικά και αστικά, θεότρελα και αιματηρά, τρυφερά και ονειρικά, γράφει για πράγματα εκπληκτικά, που όμως είναι κάθε μέρα δίπλα μας και τα προσπερνάμε, επειδή τα έχουμε συνηθίσει, επειδή δεν τα προσέχουμε, ίσως γιατί δεν τα αγαπάμε και τόσο, όπως ο Σκαμπαρδώνης, που περιφέρει τον προβολέα της προσοχής του ολόγυρά μας και μέσα μας κατά το δοκούν. Και μετά κάθεται στο γραφείο του και γράφει, τρίβοντας τα χέρια του – σχεδόν τον ακούω να λέει, «χε, χε, θα σας δείξω εγώ τώρα...»
Τίποτα άλλο δεν έχω να πω – μόνο ότι βιβλία σαν κι αυτό, πλουτίζουν τη γλώσσα μας και την ψυχή μας. Φίλες και φίλοι, ο Γιώργος Σκαμπαρδώνης.


*«Σφαιρικά κάτοπτρα, επίπεδοι φόνοι»  μυθιστόρημα του Τεύκρου Μιχαηλίδη

Φίλες και φίλοι, τα Αίθρια Λογοτεχνικά Μεσημέρια του Φεστιβάλ Δράμας, που φέτος σαρανταρίζει, έχουν την ευχαρίστηση να φιλοξενούν ένα διδάκτορα του Πανεπιστημίου Pierre et Marie Currie, που εδώ και 36 χρόνια διδάσκει Μαθηματικά στη Μέση Εκπαίδευση.  
Εάν υπάρχει κάτι σαν «λογική ποίηση», τότε μόνο κάτι άνθρωποι σαν τον Τεύκρο Μιχαηλίδη θα ήταν σε θέση να το καταλάβουν, να το διδάξουν, κι ενδεχομένως να γράψουν γι’ αυτό, να ενσωματώσουν αυτή την φαινομενικά αντιφατική σκέψη στο βιβλίο τους. Η ποίηση των μαθηματικών, ο μυστικισμός των σαφών και μετρήσιμων μεγεθών, η λατρεία των συγκεκριμένων συμβόλων...  Δεν ξέρω πως θα ήταν ο κόσμος μας εάν οι μαθηματικοί ήταν και λίγο ποιητές, και εάν οι ποιητές εκφράζονταν και με εξισώσεις – ενδεχομένως καλύτερος. Αυτό πάντως που ξέρω σίγουρα, είναι πως ο Τεύκρος υπηρετεί αυτές τις ποιότητες με συνέπεια εδώ και πολλά χρόνια.
Σας είπα πως διδάσκει μαθηματικά στα παιδιά, από τη μια, διότι από την άλλη έχει εκδώσει πολλά βιβλία, μυθιστορήματα, για τα οποία έχει τιμηθεί πολλαπλώς τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Έργα του έχουν μεταφραστεί σε έξι γλώσσες, ενώ έχει λάβει κρατικό βραβείο μυθιστορήματος από την Κυπριακή Δημοκρατίας και γαλλική τιμητική διάκριση (Chevalier dans l’ Ordre des Palmes Academique)... Όλα αυτά, φίλες και φίλοι, επιστέφουν ένα έργο που, εκτός από τα μυθιστορήματα, περιλαμβάνει  λογοτεχνικές και επιστημονικές μεταφράσεις, άρθρα και μελέτες, αλλά και δημοσιογραφικές συνεργασίες.
Πολυπράγμων, λοιπόν, και παραγωγικός ο κύριος Μιχαηλίδης, σήμερα βρίσκεται εδώ για το μυθιστόρημά του «Σφαιρικά κάτοπτρα, επίπεδοι φόνοι», από τις εκδόσεις Πόλις. Τί είναι λοιπόν αυτό το βιβλίο του Τεύκρου; Αστυνομικό μυθιστόρημα, τύπου «whodunit», δηλαδή «ποιος το έκανε, ποιος έκανε το έγκλημα»; Ή μήπως είναι ένα ιστορικό μυθιστόρημα;
Προσέξτε: σε κάθε περίπτωση η πλοκή διαδραματίζεται στην Κύπρο. Ο Τεύκρος έχει υφάνει τον μύθο με δύο βασικά χρονικά νήματα: το πρώτο του 12ου αιώνα, όταν ο νεόνυμφος βασιλιάς Ριχάρδος, ο επονομασθείς Λεοντόκαρδος, περνάει κάμποσο από τον πολύτιμο σταυροφορικό του χρόνο στην Κύπρο, σε ένα επιταγμένο αρχοντικό, εντός του οποίου εξυφαίνονται ένα σωρό ραδιουργίες και φονικές συνωμοσίες, με αποτέλεσμα μία κυρία της Αυλής, ακόλουθος της γυναίκας του και ερωμένη του νέου βασιλιά των Άγγλων, πεθαίνει δηλητηριασμένη στο άνθος της ηλικίας της, με φριχτό θάνατο.
Το άλλο νήμα είναι κατά πολύ νεότερο, του εικοστού αιώνα, και συγκεκριμένα του 1950, αλλά πάλι στην Κύπρο, η οποία τελεί υπό αγγλική κατοχή. Εκεί, το πτώμα είναι ένα Αγγλος στρατιωτικός, ο οποίος σχετίζεται υπόπτως με ένα πολύτιμο χειρόγραφο. Ποιος να τον πυροβόλησε, είναι η ερώτηση, καθώς οι καλεσμένοι του, εκτός από τον τουρκοκύπριο υπασπιστή του, είναι μια ομάδα ειδικών που έχουν κληθεί ακριβώς για να εκτιμήσουν την αυθεντικότητα και την αξία αυτού του σπάνιου χειογράφου του 12ου αιώνα.
Όπως ίσως θα μαντέψατε, εδώ δεν έχουμε να κάνουμε μόνο με ένα ευθύγραμμο αστυνομικό μυθιστόρημα, το οποίο όσο περίτεχνο και περιπεπλεγμένο κι αν είναι, όσο δύσκολο κι αν είναι να βρεθεί ο δολοφόνος, σαν να λύνει ο αναγνώστης ένα λογοτεχνικό σταυρόλεξο για δυνατούς λύτες, δεν παύει να είναι κάτι εντελώς προβλέψιμο: κάποιος έκανε ένα έγκλημα, και κάποιος άλλος το εξιχνιάζει.
Όχι, το βιβλίο του μαθηματικού και εκπαιδευτικού συγγραφέα, δεν είναι κάτι τέτοιο, ή τουλάχιστον δεν είναι μόνο τέτοιο. Είναι συγχρόνως ένα απολαυστικό ιστορικό μυθιστόρημα, στο οποίο ενσωματώνονται ένα σωρό πολύτιμα πραγματολογικά στοιχεία, που καλύπτουν ένα ευρύ γνωστικό πεδίο: από τα μαθηματικά συγγράματα των Αράβων σοφών του Μεσαίωνα, μέχρι τη σκοτεινή πλευρά της Αγγλικής Κατοχής στην Κύπρο, δηλαδή την πίσω αυλή της βρετανικής επικυριαρχίας στη Μεσόγειο...
Από αυτή την άποψη, το βιβλίο του Μιχαηλίδη είναι και ένα πολιτικό μυθιστόρημα, καθώς μαθαίνουμε, ας πούμε, ποια ήταν η μεταχείριση που επεφύλασσε το μεταπολεμικό ελληνικό κράτος σ’ εκείνα τα φωτεινά μυαλά, που είχαν την ατυχία να προέρχονται από αριστερή οικογένεια... Η, το γιατί ο Ριχάρδος ο Λεοντόκαρδος εξαπέλυσε ένα πογκρόμ εναντίον των Εβραίων της Αγγλίας, (και των περιουσιών τους...), με το που ακούμπησε τον βασιλικό του πισινό στον θρόνο της Αγγλίας...
Οπότε, με δυο λόγια, φίλες και φίλοι, τα «φαιρικά κάτοπτρα και οι επίπεδοι φόνοι» είναι κάτι περισσότερο από το άθροισμα των συστατικών τους – είναι κάτι περισσότερο και καλύτερο από ένα αστυνομικό και ένα ιστορικό μυθιστόρημα. Είναι πάνω απ’ όλα μια ψιλοδουλειά, ένα ωραίο, περίτεχνο εργόχειρο, ένα κέντημα, όπου τα πολύπλοκα μαθηματικά προβλήματα συνυπολογίζονται μαζί με τον έρωτα, ας πούμε, μαζί με τη λαγνεία, τη βία, την πλεονεξία και την αγριότητα, για να δώσουν μια ολοκληρωμένη αναγνωστική απόλαυση σε σας, που θα πάρετε το βιβλίο του Τεύκρου στα χέρια σας – προσωπικά, το καταβρόχθισα μέσα σε δυο μέρες.
Όπως είπα και στην αρχή, μακάρι οι μαθηματικοί, οι διαπρύσιοι κήρυκες της θετικής σκέψης, να ήταν λίγο περισσότερο ελλόγιμοι. Και μακάρι οι θεράποντες του Λόγου, το Ιερατείο της Γραφής, να ήταν λίγο πιο ισορροπημένοι, λίγο πιο μετρημένοι. Ο εύσωμος γενειοφόρος χαμογελαστός κύριος που κάθεται δίπλα μου πάντως, φαίνεται πως, με κάποιον μαγικό τρόπο, τα έχει καταφέρει.
Φίλες και φίλοι, ο Τεύκρος Μιχαηλίδης.


ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΓΟΥΛΑΤΟΣ

Φίλες και φίλοι, σήμερα, που το Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας κλείνει τα σαράντα χρόνια του, κάποιος λείπει από τη γιορτή μας. Κάποιος θα έπρεπε να είναι εδώ, και μάλιστα στη θέση όπου βρίσκομαι εγώ τώρα, για να σας μιλήσει για τον κινηματογράφο, τη λογοτεχνία, και τον ατέλειωτο διάλογο μεταξύ τους. Κάποιος θα έπρεπε να είναι εδώ τώρα, για να σας πει για εκείνες τις εικόνες που καθιστούν ορατή την ποίηση, όπως τα μαλλιά που ανεμίζουν, ή τα φύλλα που στροβιλίζονται, κάνουν ορατό τον άνεμο.
Σήμερα, φίλες και φίλοι του Φεστιβάλ Δράμας νιώθω μια παράξενη χαρμολύπη: από τη μια νιώθω καλά που είναι φέτος η έκτη χρονιά που παρουσιάζω τα Αίθρια Λογοτεχνικά Μεσημέρια, κι από την άλλη λυπάμαι, γιατί δεν είναι εδώ μαζί μας σήμερα ο Ανδρέας ο Παγουλάτος, ο άνθρωπος από τον οποίο πήρα τη σκυτάλη σ’αυτό το πόστο.
Όσοι τον γνωρίσατε από κοντά, θα συμφωνήσετε μαζί μου πως ο Ανδρέας ήταν ένας πράος και φωτεινός ανθρωπος – ακτινοβολούσε. Τον πλησίαζες, του μιλούσες, και σαν να γλύκαινες μέσα σου – έλεγες, πως αν υπήρχαν περισσότεροι σαν τον Ανδρέα γύρω μας, παντού, ο κόσμος θα ήταν σίγουρα καλύτερος.
Τώρα, εγώ τί να πω για τον Ανδρέα ως ποιητή και διανοούμενο... Όσοι κοινώνησαν από το πνεύμα του, θα βεβαιώσουν πως ο Παγουλάτος ήταν ένας άνθρωπος που άφησε το στίγμα του, την υπογραφή του στα ελληνικά γράμματα – μια πύρινη υπογραφή. Ίσως, το φως που εξέπεμπε γύρω του να προερχόταν από αυτές τις φλόγες της ποίησής του.
Εγώ δεν μπορώ να μιλήσω για το έργο του, μου είναι αδύνατον, οπότε επιτρέψτε μου να σας δώσω κάποια βιογραφικά και εργογραφικά στοιχεία, όπως τα διάβασα στον ιστότοπο βιβλιονέτ, από το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου:
«Ο ποιητής, μεταφραστής, θεωρητικός του κινηματογράφου και δοκιμιογράφος, Αντρέας Παγουλάτος (1948-2010) γεννήθηκε και έζησε το μεγαλύτερο διάστημα της ζωής του στην Αθήνα. Από το 1970 έως το 1988, στο Παρίσι, συμμετείχε ενεργά στη γέννηση και την εξέλιξη του ποιητικού γλωσσοκεντρικού κινήματος. Τα βιβλία ποίησής του, "Επίμαχα" (1973), "Κορμί κείμενο" (1975) και ποιήματά του, που δημοσιεύτηκαν σε γνωστά περιοδικά ("Change", "Perimetres", "N.R.S.", "Change International", "Les Temps Modernes", κ.ά.), θεωρούνται από τα πρώτα γλωσσοκεντρικά κείμενα. Το 1973 ιδρύει το περιοδικό "Χνάρι" (πρώτη περίοδος 1973-1976) και ακολουθούν τα "Χνάρια", το 1985, που συνδιευθύνει μαζί με το ζωγράφο Γιώργο Λαζόγκα. Υπήρξε για πολλά χρόνια υπεύθυνος του τομέα ποίησης στο Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Ιλεάνα Τούντα. Διηύθυνε μαζί με το Νάνο Βαλαωρίτη το περιοδικό "Συντέλεια" (εκδ. Εξάντας), και συνδιηύθυνε μαζί του τη "Νέα Συντέλεια" (εκδ. Άγκυρα), ως το τέλος της ζωής του. Δημοσίευσε δοκίμιά του σε περιοδικά και εφημερίδες και σε ειδικές εκδόσεις των Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, Δράμας και του Γαλλικού Ινστιτούτου Αθηνών (στο πλαίσιο, ιδιαίτερα, των εκδηλώσεων "Κινηματογράφος και πραγματικότητα", τις οποίες εγκαινίασε μαζί με τον Β. Σπηλιόπουλο). Εργάστηκε στις βασικές ομάδες των εκπομπών: "Χρώματα" (Ε.Τ.1), "Ψηφιδωτό" (Ε.Τ.2), "Νέες εικόνες", "Η τέχνη της φωτογραφίας", ως ερευνητής - σεναριογράφος. Πάνω στην (ή με) την ποίησή του έγιναν ταινίες (Καπλανίδης, Πλαϊτάκης κ.α.) και βιντεο-ποιήματα (Σαντοριναίος). Παρουσίασε στο Centre Georges Pompidou ποιητικά του δρώμενα καθώς και μια επιλογή ελληνικών ντοκιμαντέρ ("Ελληνικός Πολιτιστικός Μήνας", 1981). Διοργάνωσε στη Γαλλία, την Ελλάδα, την Ιταλία και την Κύπρο, ποιητικές και άλλες εκδηλώσεις, και εκπροσώπησε την ελληνική ποίηση στο εξωτερικό, στις συναντήσεις "Διεθνές Φεστιβάλ Καινούργιας Ποίησης" (Παρίσι, 1983), "Διεθνείς Συναντήσεις Ποίησης" (Cogolin, 1985), "Polyphonix" (Παρίσι, 1986) και "Φωνές της Μεσογείου" (Lodeve, 2005). Ποίησή του μελοποίησαν οι συνθέτες Θωμάς Σλιώμης, Χάρης Ξανθουδάκης, Πάρις Παρασχόπουλος, Ηλίας Βαμβακούσης. Εξέδωσε, εν όλω, τις ποιητικές συλλογές: "Όργια και εμπόδια" (Εξάντας), "Προς, Στοιχειώσεις, Πόροι" (Μαραθιά), "Επίμαχα, Κορμί κείμενο" (β' έκδοση, Μαραθιά) και "Πέραμα" (Μανδραγόρας). Για την ποίησή του έγραψαν δοκίμια, άρθρα και μελετήματα οι Ζαν-Πιερ Φάυ, Ανδρέας Μπελεζίνης, Μαντώ Αραβαντινού, Νάνος Βαλαωρίτης, Τάκης Σινόπουλος, κ.ά. Πέθανε απροσδόκητα στην Αθήνα, τη Δευτέρα 22 Μαρτίου 2010, από οξύ εγκεφαλικό επεισόδιο. Μόλις τρεις μέρες πριν, είχε λάβει μέρος στις εκδηλώσεις της Παγκόσμιας Ημέρας Ποίησης στο Bacaro, διαβάζοντας μεταφράσεις του των ποιητών Κάρλος Ντρουμόντ ντε Αντράδε και Φερνάντο Πεσόα».
Φίλες και φίλοι, δεν έχω να πω τίποτε άλλο για τον Ανδρέα Παγουλάτο. Ο ίδιος θα κλείσει αυτή την αναφορά, με ένα απόσπασμα από το «Πέραμα»: Πριν, μίλησα για τις «φλόγες της ποίησής του» - να γιατί το είπα αυτό:

«φωνές
χιλιάδες φωνές:
γαμώ το κέρατο σας
δοσίλογοι σπιούνοι τζάκια εξουσίας
τοπία ολέθρου κι οι βόμβες να πουλιούνται
για να πέφτουν να φέρνουν ίδιο σ’ όλους θάνατο
κι αυτοί που δεν λογίζονται ν’ αντισταθούν κι οι άλλοι
με το δισάκι και
           οι άρρωστες ψυχές
                                   κάτω από
                                       το μαστίγιο
                                                αλυχτούν
σαν τα σκυλιά
                δαγκώνουν
               τις σάρκες τους
                    στο διάβολο αδικητές
       διψάτε για αίμα βρυκόλακες
εμποδίζετε μ’ όλα τα μέσα το πέρασμα
μια διάφανη ώρα όταν ο χρόνος ξαπλώνεται
στον ξάστερο ουρανό και μ’ ένα άλμα του
λαμπρύνει
                                                         την αυγή»

Φίλες και φίλοι, ευχαριστώ για την προσοχή σας.

Για το γραφείο τύπου
Ευάννα Βενάρδου
6932906657
25210-27435
Email: press@dramafilmfestival.gr
Πατήστε πάνω στην εικόνα για να κατεβάσετε το Δελτίο Τύπου


Αίθρια Λογοτεχνικά Μεσημέρια Παρασκευή 22 Σεπτεμβρίου 2017
Αίθρια Λογοτεχνικά Μεσημέρια - Παρασκευή 22 Σεπτεμβρίου 2017
Αίθρια Λογοτεχνικά Μεσημέρια - Παρασκευή 22 Σεπτεμβρίου 2017


Χορηγοί - Υποστηρικτές
 





































«Το αφιέρωμα «Mια ευκαιρία για όλους εμάς- Νέοι & Εργασία, Γυναίκες & Εργασία»
υλοποιείται στο Πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού, Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση»
και συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο) και από εθνικούς πόρους.»

Back to content | Back to main menu